Jagody jałowca: na smak i zdrowie

  • Dziennik Zachodni

Agata Markowicz

Nazwa jałowiec pochodzi od jałowych gleb, na których roślina najczęściej występuje. Zanim jagody jałowca zaczęto używać jako przyprawy, przypisywano im magiczną moc i bardziej ceniono jako lekarstwo.

Nazwa jałowiec pochodzi od jałowych gleb, na których roślina najczęściej występuje. Zanim jagody jałowca zaczęto używać jako przyprawy, przypisywano im magiczną moc i bardziej ceniono jako lekarstwo. Starożytne ludy otaczały wiecznie zielony krzak jałowca kultem. Na przykład Germanie używali gałązek jałowca w czasie obrzędu składania ofiary. Kto naumyślnie złamał krzew jałowca, ściągał na siebie nieszczęście. W czasach późniejszych przed jałowcem zdejmowano kapelusz z głowy. W górnej Bawarii kijem z jałowcowego drewna mieszano masło — wierzono, że odpędza on czarownice. Natomiast gałązka tej rośliny wpięta w nakrycie głowy miała chronić wędrowca przed złymi duchami.

Ksiądz Kneipp z Worishofen (1821-1897), ceniony przez nasze prababki za umiejętności skutecznego leczenia metodami naturalnymi, zalecał kurację na bazie jagód jałowca przez... dodawanie i odejmowanie.

Księżowski przepis był prosty: Pacjent zaczynał kurację od zjedzenia czterech jagód jałowca, a przez kolejne dni – codziennie – miał zjadać jedną jagódkę więcej. Kiedy dochodził do 15, rozpoczynał odejmowanie i zjadał codziennie jedną jagódkę mniej. Kiedy z powrotem dochodził do czterech jagódek, kuracja kończyła się. Miała działać pobudzająco na przemianę materii i odmładzająco na cały organizm.

Właściwości lecznicze jałowca są cenione do dzisiaj, choć księżowskiej recepty od dawna nikt już nie stosuje.

– Dziś z jagód jałowca przyrządza się lecznicze napary i wyciągi, które działają na organizm moczopędnie i oczyszczająco. Pomagają bowiem usuwać szkodliwe produkty przemiany materii, a jednocześnie przywracają apetyt i poprawiają samopoczucie – tłumaczy miłośniczka ziół Barbara Pelczar z katowickiego Instytutu „Biomat”. – Zewnętrznie wykorzystuje się natomiast olejek jałowcowy. Zalecany do wcierania przy bólach gośccowych, nerwobólach, zapaleniu korzonków nerwowych.


Z jedzeniem nie przesadzaj!

Każdy, kto sięga po jałowiec, powinien jednak wiedzieć, że spożywanie owoców ziela w nadmiarze może zaszkodzić.
– Duże dawki jałowca działają silnie drażniąco na nerki i przewód moczowy. Podobnie olejek jałowca może być stosowany tylko zewnętrznie, bo już wypicie 5 do 10 kropli może powodować senność, oszołomienie, porazić ośrodkowy układ nerwowy, a także fatalnie podrażnić układ pokarmowy – uczula Barbara Pelczar. – Stosowanie naparów i wyciągów na bazie jagód jałowca przeciwskazane jest także w ostrych chorobach zapalnych przewodu pokarmowego, w zaostrzonej chorobie wrzodowej, w ciężkich chorobach nerek i wątroby, a także w przypadku ciąży – dodaje.


Łatwiej zbierać po przymrozku

Im bliżej zimy, tym czas na zbieranie jagód jałowca nadchodzi najlepszy. I choć czynność ta nie należy do najprzyjemniejszych – bo łatwo się pokłuć, a w rękawiczkach niewygodnie – warto uzbierać tych owoców choć mały pojemniczek. Dla smaku i na zdrowie. Bo jałowiec, oprócz tego że posiada walory lecznicze, jest także cenioną przyprawą, która czyni potrawy strawniejszymi i dodaje im niepowtarzalnego korzennego aromatu (patrz ramka obok).
Już dawno po jałowiec sięgnęły przemysł monopolowy i kosmetyczny. Owoce jałowca wchodzą także w skład gotowych mieszanek ziołowych Cholagoga I i II, płynu Cholesol, a olejek jest jednym z komponentów leku Spiritus Angelicae compositus oraz Linimentum saponato-camphoratum, używanych do wcierań w skórę.


Jałowiec w kuchni

* Jałowiec to niezbędna przyprawa do potraw mięsnych, a zwłaszcza dziczyzny;
* Bywa też nieocenionym dodatkiem do marynat (na przykład do grzybków, które nie posiadają swojego zapachu, jak kurki, gąski, surojadki);
* Dobrze jest przyprawić jałowcem bigos, kapustę, brukiew, cynaderki – ziele pozbawi je przykrego zapachu;
* Doskonały do wyrobu wina, nalewek i wódek;
* Cała roślina ma właściwości bakteriobójcze i przeciwzapalne. Stąd gałązki jałowca dodawane do drewna z wędzarniach przydają mięsiwu nie tylko aromatu, ale chronią je przed zepsuciem.


Zrób to sam, czyli przepisy z dodatkiem jagód jałowca
Napar jałowcowy

1 łyżkę rozdrobnionych jagód zalewamy szklanką wrzącej wody i odstawiamy na około 15 minut, pijemy w ciągu dnia w 3-4 porcjach po jedzeniu dla pobudzenia apetytu i lepszego trawienia, a także jako środek moczopędny i bakteriobójczy.


Wino jałowcowe

Około 60 g rozdrobnionych owoców jałowca zalewamy litrem wina wytrawnego, podgrzewamy do wrzenia na wolnym ogniu, odstawiamy dla zmacerowania pod przykryciem na 3 dni, odcedzamy i zlewamy do butelek. Pijemy codziennie rano na czczo kieliszek jako środek moczopędny, a na 30 minut przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu.


Nalewka jałowcowa

Około 100 g utłuczonych jagód zalewamy 0,5 l 70-proc. spirytusu i odstawiamy na 10 dni. Pijemy 1-2 razy dziennie po 10-20 kropli w kieliszku wody w zaburzeniach trawiennych lub wcieramy w bolące miejsca.


Powidła jałowcowe

Świeże owoce ugniatamy na tyle delikatnie, by nie uszkodzić pestek, zalewamy wodą i gotujemy przez pół godziny na wolnym ogniu. Powstały po przecedzeniu i wyciśnięciu przez płótno płyn smażymy na małym ogniu do momentu, aż po dodaniu niewielkiej ilości cukru uzyska konsystencję miodu. Łyżkę powideł rozprowadzamy 2 łyżkami wody i zażywamy po jedzeniu oraz na noc dla usprawnienia pracy żołądka i nerek.


Kąpiel jałowcowa

Około 1 kg młodych gałązek krzewu i garść owoców gotujemy przez kilka minut z 2 l wody. Po przecedzeniu wywar wlewamy do wanny. Kąpiel jałowcowa (nie powinna trwać więcej niż 15 minut) polecana jest przy reumatyzmie, artretyzmie i wypryskach skórnych.


Kuracja przeciwłupieżowa

50 g owoców jałowca i 50 g liści rozmarynu wymieszać. Łyżeczkę tak przygotowanej mieszanki zalać 1/2 szklanki wrzątku i zaparzać 15 minut. Dodać 2 krople olejku z rozmarynu. Wetrzeć w skórę głowy. Po 20 minutach spłukać letnią wodą z dodatkiem cytryny.

Wideo

polecane: "Bez ściemy" o prawnikach

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

02.09.2010, 13:50

Buziaki!!

10.06.2010, 16:18

Najlepszy i jedyny w Polsce napój produkowany z na bazie Jałowca znajdziecie w Piotrkowie Trybunalskim!!!!

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3