Kalendarium

tsl@trybuna-slaska.com.pl
1 września 1939 Napaść Niemiec na Polskę - początek drugiej wojny światowej. Jednostki Armii "Kraków" broniącej m.in. Górnego Śląska stawiają czoła nieprzyjacielowi m.in. pod Mikołowem, Kobiórem i Pszczyną.
  • 1 września 1939 Napaść Niemiec na Polskę - początek drugiej wojny światowej. Jednostki Armii "Kraków" broniącej m.in. Górnego Śląska stawiają czoła nieprzyjacielowi m.in. pod Mikołowem, Kobiórem i Pszczyną. W miastach górnośląskich dochodzi do licznych starć z niemieckimi dywersantami i jednostkami Freikorpsu. Wraz z wkroczeniem Wehrmachtu na polski Śląsk rozpoczynają się aresztowania i brutalne represje wobec lokalnych działaczy politycznych i społecznych.

  • 2 września 1939 Porażki w bitwach pod Ćwiklicami k. Pszczyny i Woźnikami oraz trudna sytuacja wojsk Armii "Kraków" w rejonie Beskidów wymuszają odwrót Wojska Polskiego z Górnego Śląska (dochodzi do niego w nocy z 2 na 3 września)
  • 4 września 1939 Niemcy zajmują Katowice. Próby obrony miasta przez członków oddziałów powstańczej samoobrony i harcerzy zostają stłumione. Schwytanych przeciwników Niemcy traktują jako pospolitych bandytów. Mają miejsce masowe egzekucje.
  • 5 września 1939 Wprowadzenia zarządu wojskowego dla zajętej przez Wehrmacht polskiej części Górnego Śląska. Rozwiązano polskie organizacje, aresztowano licznych polskich działaczy społecznych, byłych powstańców, skonfiskowano majątek zbiegłych Polaków, zakazano posiadania odbiorników radiowych.
  • 11-12 września 1939 Aresztowanie 250 polskich działaczy na Śląsku Opolskim (zesłanych następnie do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie). Jest to początek jeszcze bardziej masowych represji wobec Polaków-obywateli niemieckich.
  • 8 października 1939 Na mocy dekretu Hitlera zostają wcielone do Rzeszy: polski Górny Śląsk, Zaolzie, Zagłębie Dąbrowskie i część zachodniej Małopolski. Z terenów tych powstaje rejencja katowicka.
  • Październik 1939 Na Śląsku tworzą się polskie organizacje konspiracyjne: Organizacja Orła Białego, Polski Ruch Wolnościowy, Tajna Organizacja Wojskowa (następnie uznają one zwierzchnictwo Służby Zwycięstwu Polski, po czym wchodzą w skład jej sukcesorów: Związku Walki Zbrojnej i wreszcie Armii Krajowej). W Łambinowicach powstaje największy na Śląsku obóz jeniecki. Następnie powstają dalsze obozy - m.in. w Żaganiu, Cieszynie, Srebrnej Górze i Kłodzku.
  • 8 grudnia 1939 Otwarcie Kanału Gliwickiego.
  • 17-23 grudnia 1939 Tzw. "palcówka" na Górnym Śląsku - policyjny spis ludności rejencji katowickiej.
  • 1940-45 Pomimo ogromnych trudności działa polska konspiracja na Górnym Śląsku. Giną m.in. Józef Korol (komendant śląskiego okręgu ZWZ) i Józef Pukowiec (komendant Tajnej Śląskiej Chorągwi Harcerzy).
  • Wiosna 1940 Całkowita likwidacja polskiego szkolnictwa i polskojęzycznych nabożeństw.
  • Kwiecień 1940 - "Akcja AB" na Śląsku - aresztowania i zesłanie do obozów koncentracyjnych polskich nauczycieli i innych przedstawicieli inteligencji, księży, działaczy politycznych.
  • Sierpień 1940 Powstaje obóz koncentracyjny w Rogoźnicy k. Strzegomia (Gross-Rosen).
  • Marzec 1941 Rozpoczyna się wpisywanie ludności Górnego Śląska na "Deutsche Volksliste" (Niemiecką Listę Narodową).
  • Grudzień 1940 Podział prowincji śląskiej na dolnośląską (ze siedzibą władz we Wrocławiu) i górnośląską (stolica - Katowice).
  • 1940-41 Budowa fabryki gazów bojowych w Brzegu Dolnym.
    Listopad 1942 Polski premier gen. Władysław Sikorski podczas wizyty w USA przedstawia postulat włączenia do Polski m.in. Śląska Opolskiego oraz tymczasowej okupacji przez nią Dolnego Śląska aż po Odrę i Nysę Łużycką.
  • 1943 Powstaje fabryka zbrojeniowa w Jelczu. Wobec zagrożenia przez alianckie naloty bombowe zakładów przemysłowych w zachodniej części Rzeszy, część z nich jest przenoszona na Śląsk.
  • 28 listopada-1 grudnia 1943 Podczas konferencji przywódców USA, Wielkiej Brytanii i ZSRR w Teheranie Stalin wysuwa propozycję włączenia do Polski co najmniej Śląska Opolskiego.
  • 26 lipca 1944 W Moskwie zostaje podpisana umowa pomiędzy rządem radzieckim a Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego (PKWN), w którym ZSRR wyraża swe poparcie dla polskiej granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.
  • 12 stycznia 1945 Początek wielkiej zimowej ofensywy Armii Czerwonej. W kierunku Górnego Śląska posuwają się wojska I Frontu (grupy armii) Ukraińskiego.
  • 27 stycznia 1945 Wojska radzieckie wkraczają do Katowic. Zagrożone okrążeniem jednostki Wehrmachtu (17 Armii) pospiesznie wycofały się z okręgu przemysłowego, dzięki czemu większość miast Górnego Śląska i jego przemysł uniknęły zniszczeń.
  • 28 stycznia 1945 Do Katowic przybywa tzw. Grupa Operacyjna polskiego Rządu Tymczasowego z gen. Aleksandrem Zawadzkim na czele, z zadaniem wprowadzenia na terenie Górnego Śląska polskiej administracji i uruchomienia zakładów przemysłowych.
  • 2 lutego 1945 W Katowicach rozpoczyna się ukazywać pierwsza polska gazeta - "Trybuna Śląska".
  • 8-24 lutego 1945 W toku operacji dolnośląskiej Armia Czerwona zajmuje szereg miejscowości (m.in. Legnicę, Bolesławiec, Zielona Górę, Szprotawę, Żagań) i wychodzi nad Nysę Łużycką. Bronią się Wrocław i Głogów, ogłoszone wcześniej przez Hitlera twierdzami.
  • 24 lutego 1945 Pierwszy po wojnie transport śląskiego węgla (z Katowic do Warszawy).
  • 28 lutego 1945 Ślązacy z III i IV grupą Niemieckiej Listy Narodowej uzyskują (z pewnymi zastrzeżeniami) dekretem Rządu Tymczasowego pełnię praw obywatelskich.
  • 3 marca 1945 Krótka kontrofensywa niemiecka odbiera Rosjanom m.in. Lubań.
  • 11 marca 1945 Zostaje utworzone województwo śląsko-dąbrowskie, w którego skład weszły Górny Śląsk, Opolszczyzna i Zagłębie Dąbrowskie.
  • 12 marca 1945 Śląsk Opolski i Dolny znajdują się wśród czterech okręgów administracyjnych utworzonych dla nowo objętych przez polską władzę Ziem Zachodnich i Północnych. Pełnomocnikiem Rządu Tymczasowego dla Śląska Opolskiego zostaje Aleksander Zawadzki, dla Dolnego śląska - Stanisław Piaskowski.
  • 15-31 marca 1945 Operacja opolska Armii Czerwonej - rozbicie silnej grupy wojsk niemieckich pod Krapkowicami i Głogówkiem, zdobycie Koźla, Nysy, Raciborza, Strzelina przez Rosjan.
  • 1 kwietnia 1945 Upadek twierdzy Głogów.
  • 15 kwietnia 1945 Na Śląsk (do powiatów opolskiego i strzeleckiego) przybywają pierwsi repatrianci z dawnych ziem wschodnich II Rzeczypospolitej.
  • 1-3 maja 1945 Armia Czerwona zajmuje Skoczów i Cieszyn.
  • 6 maja 1945 Krajowa Rada Narodowa unieważnia "Statut organiczny dla województwa śląskiego" z 1920 r. Poddaje się garnizon Wrocławia.
  • 7 maja 1945 Akcja osiedleńcza na Ziemiach Odzyskanych zostaje powierzona Państwowemu Urzędowi Repatriacyjnemu.
  • 7-10 maja 1945 I Front Ukraiński uczestniczy w operacji praskiej, w której toku Rosjanie zajmują m.in. Strzegom (po raz ostateczny, bowiem Niemcy wyparli ich z tego zdobytego już miasta w marcowym kontrataku), Otmuchów, Wałbrzych, Jelenią Górę, Kłodzko.
  • Kryzys wieku średniego. Skąd się bierze i czy dotyka wszystkich?

    Wideo

    Komentarze

    Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

    Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

    Podaj powód zgłoszenia

    Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
    Dodaj ogłoszenie