Kalendarium

[email protected]
16 grudnia 1740 Armia Fryderyka II wkracza na Śląsk. Do pierwszych dni lutego 1741 Prusacy opanowują niemal cały kraj. 10 kwietnia 1741 Fryderyk II pokonuje Austriaków w bitwie pod Małujowicami.
  • 16 grudnia 1740 Armia Fryderyka II wkracza na Śląsk. Do pierwszych dni lutego 1741 Prusacy opanowują niemal cały kraj.
  • 10 kwietnia 1741 Fryderyk II pokonuje Austriaków w bitwie pod Małujowicami.
  • 10 sierpnia 1741 Wojska pruskie gwałcą układ o neutralności Wrocławia (zawarty 03.01.1741) i opanowują miasto.


  • 9 października 1741 W myśl umowy z Przydroża Małego Fryderyk II otrzymuje od cesarzowej Marii Teresy twierdzę nyską i zgodę na zachowanie w przyszłości Dolnego Śląska. Prusy mają pozostać neutralne w wojnie o sukcesję austriacką. Fryderyk II łamie swoje zobowiązanie przed upływem niespełna miesiąca.
  • 7 listopada 1741 Stany śląskie składają Fryderykowi II hołd we Wrocławiu.
  • 11 czerwca 1742 Wstępny układ pokojowy pomiędzy Prusami i Austrią we Wrocławiu. Fryderyk II uzyskuje ok. 80 proc. terytorium Śląska. Przy Austrii pozostaje księstwo cieszyńskie, część księstwa nyskiego, większość księstw opawskiego i karniowskiego (bez ziemi głubczyckiej i hulczyńskiej).
  • 8 lipca 1742 W ramach reorganizacji władz nowej pruskiej prowincji powstaje ministerstwo śląskie podległe bezpośrednio królowi Prus.
  • 28 lipca 1742 Traktat berliński zatwierdza postanowienia układu wrocławskiego.
  • 14 sierpnia 1742 W Wiedniu stany Korony Czeskiej wyrzekają się praw do Śląska.
  • 1744 Niemiecki jedynym językiem urzędowym na Śląsku. Likwidacja gmin żydowskich (oprócz Wrocławia i kilku innych miast).
  • Sierpień 1744 "Uderzenie prewencyjne" Fryderyka II na Czechy - wybuch drugiej wojny śląskiej. W dalszym toku kampanii Prusacy zostają zepchnięci do defensywy, a wojska austriackie przekraczają Sudety.
  • 27 maja 1745 Upadek pruskiej twierdzy w Koźlu. Przeciwko Fryderykowi walczą sprzymierzone armie austriacka i saska.
    4 czerwca 1745 Fryderyk II w bitwie pod Dobromierzem rozbija wojska austriacko-saskie.
  • 25 grudnia 1745 Zawarcie pokoju w Dreźnie - Prusy zachowują Śląsk.
  • 1749 Austria wprowadza restrykcje handlowe uderzające w śląską gospodarkę.
  • 1750 Fryderyk II znosi obowiązujący dotąd nakaz wychowania w wierze katolickiej dzieci z małżeństw mieszanych.
  • 1753/54 Na Śląsku (Zagwiżdż i Ozimek) powstają pierwsze państwowe huty żelaza.
  • 1754 (i 1756) Zarządzenia (trudne do wprowadzenia w życie) nakazujące zatrudnianie w oświacie dwujęzycznych nauczycieli.
  • 1754 Tzw. "Porządek żydowski" reguluje prawa i obowiązki ludności żydowskiej Śląska.
  • 30 sierpnia 1757 Agresją Prus na Saksonię rozpoczyna się wojna siedmioletnia. Przeciwko Fryderykowi II prócz Saksonii stają Austria, Francja i Rosja, jego sojusznikiem jest Anglia.
  • 21 listopada 1757 Austriacy zajmują Wrocław. Masowe poparcie ludności Śląska dla restytucji rządów Habsburgów.
  • 5 grudnia 1757 Błyskotliwe zwycięstwo Fryderyka II pod Lutynią.
  • 19 grudnia 1757 Prusacy odzyskują Wrocław.
  • 12 sierpnia 1759 Bitwa pod Kunowicami - największa klęska Prus w wojnie siedmioletniej.
  • 23 czerwca 1760 "Pruskie Termopile" - klęska pod Kamienną Górą.
  • 31 lipca-4 sierpnia 1760 Oblężenie Wrocławia. Od lata na Śląsku operują wojska rosyjskie.
  • 15 sierpnia 1760 Bitwa pod Legnicą - kolejne zwycięstwo Fryderyka II nad Austriakami.
  • 1762 Po zmianie na tronie carskim (5 stycznia umiera caryca Elżbieta) Rosja wycofuje się z konfliktu, a jej wojska opuszczają Śląsk.
  • 21 lipca 1762 Fryderyk II raz jeszcze tryumfuje nad Austriakami- w bitwie pod Burkatowem (zwycięstwo ułatwiają mu formalnie neutralni Rosjanie).
  • 21 listopada 1762 Zawarcie rozejmu w Nowej Bielawie.
  • 15 lutego 1763 Pokój w Hubertsburgu. Prusy utrzymują Śląsk. Wojna zrujnowała jednak jego gospodarkę i spowodowała poważne straty wśród ludności (której liczba spadła o 115 tys.).
  • 1764 Wchodzą w życie "Generalny regulamin szkolny dla szkół katolickich" oraz "Instrukcja dla szkół wiejskich i proboszczów".
  • 1769 Utworzenie Wyższego Urzędu Górniczego w Złotym Stoku (przeniesiono go później do Wrocławia) oraz podległych mu Urzędów Górniczych w Tarnowskich Górach i Wałbrzychu. Instytucja ta miała się umożliwić nadzór państwa nad przemysłem górniczo-hutniczym. Kierownikiem urzędu od 1779 r. był hrabia Fryderyk Wilhelm Reden.
  • 1769 Ukazanie się przywileju zwalniającego chłopów pracujących w kopalniach z poddaństwa (w 1773 r. został on w pewnym stopniu ograniczony).
  • 1773 W ramach I rozbioru Polski Austria zagarnia m.in. terytoria księstw oświęcimskiego i zatorskiego. Ziemie te stają się częścią Galicji, nie zaś Śląska Austriackiego.
  • 1778-79 Wojna o sukcesję bawarską pomiędzy Prusami a Austrią. Działania wojenne dotykają zwłaszcza ziemię kłodzką i nyską. Pokój cieszyński nie wprowadza żadnych zmian terytorialnych na Śląsku.
  • 1780-90 Budowa "drogi węglowej" pomiędzy Zagłębiem Wałbrzyskim a portem na Odrze w Malczycach.
  • 1781 W wyniku reform cesarza Józefa II w Austrii polepsza się położenie protestantów na Śląsku Cieszyńskim (uzyskali oni m.in. prawo do budowy zborów i szkół w miejscowościach, gdzie zamieszkiwało ich więcej niż 500).
  • 1782 Śląsk Austriacki przestaje być odrębną jednostką administracyjną. Wchodzi w skład gubernium morawsko-śląskiego ze stolicą w Brnie. Śląsk Cieszyński stanowi jeden z ośmiu obwodów tego gubernium, pozostała część dawnego Śląska Austriackiego - drugi (jej stolicą jest Karniów, a po 1793 r. Opawa).
  • 1787 "Spis Hoyma" - pierwszy spis powszechny ludności Śląska przeprowadzony w oparciu o specjalny kwestionariusz.
    1788 Uruchomienie pierwszej na kontynencie europejskim maszyny parowej w kopalni ołowiu ,Fryderyk" pod Tarnowskimi Górami.
  • 1789 Ukazuje się pierwsza na Śląsku popularna gazeta - "Schlesische Volkszeitung" (wydanie polskojęzyczne - "Gazeta Śląska dla Ludu Pospolitego").
  • 1790 Wprowadzenie specjalnych premii dla nauczycieli i proboszczów za skuteczne nauczanie dzieci polskojęzycznych niemieckiej mowy i pisma.
  • 23-30 marca 1793 Powstanie tkaczy w rejonie Pogórza Sudeckiego.
  • 24-30 kwietnia 1793 "Rewolucja krawców" we Wrocławiu. Strajk czeladników krawieckich, pod wpływem represji wymierzonych w jego członków, przeradza się w masowe powstanie przeciwko władzom miejskim. Po wprowadzeniu wojska i użyciu broni (w tym artylerii) powstanie zostaje stłumione.
  • 1795 Księstwo siewierskie i powiat pilicki, zagarnięte przez Prusy w ramach trzeciego rozbioru Polski, zostają włączone w skład prowincji Śląskiej jako tzw. Nowy Śląsk.
  • 1803 Powstają pierwsze górnośląskie szkoły zawodowe - górnicza w Tarnowskich Górach i Hutnicza w Królewskiej Hucie.
  • 1806 Wojna prusko-francuska. Armie Napoleona pokonują wojska pruskie w bitwach pod Jeną i Auerstedt, a jego wojska ścigając rozbitego przeciwnika wkraczają (2 listopada) na Śląsk.
  • 7 stycznia 1807 Upadek Wrocławia (miasto było oblężone od 6 grudnia). Dowódca IX Korpusu Hieronim Bonaparte nakazuje zburzyć miejskie fortyfikacje.
  • 14 maja 1807 Mimo sukcesu w bitwie pod Kątami Wrocławskimi pruska próba odzyskania Wrocławia kończy się niepowodzeniem.
  • 15 maja 1807 Sukces lansjerów Legii Polsko-Włoskiej w starciu z Prusakami pod Szczawienkiem (zwanym także bitwą pod Strugą).
  • 7 lipca 1807 Zawarcie pokoju w Tylży. Powstaje Księstwo Warszawskie.
  • 9 października 1807 Król Fryderyk Wilhelm III wydaje edykt znoszący w Prusach poddaństwo osobiste.
    10 listopada 1807 W myśl traktatu granicznego podpisanego w Elblągu Nowy Śląsk zostaje przyłączony do utworzonego na mocy postanowień z Tylży Księstwa Warszawskiego.
  • 1808 Większość wojsk Napoleona opuszcza Śląsk.
  • 30 września 1810 Edykt sekularyzacyjny Fryderyka Wilhelma III - likwidacja księstwa nyskiego i innych dóbr biskupstwa wrocławskiego, rozwiązanie wrocławskiej kapituły katedralnej, kasata zakonów (prócz bonifratrów, urszulanek i elżbietanek, czyli zaangażowanych w edukację i szpitalnictwo).
  • 2 listopada 1810 Ukazanie się ustawy przemysłowej, znoszącej dotychczasowe przywileje, zakazy i monopole związane z handlem i przemysłem. Wydawanie zezwoleń na działalność gospodarczą przechodzi w gestię policji.
  • 1810 Zakaz odprawiania nabożeństw ewangelickich w języku polskim.
  • 11-12 lutego 1811 Pacyfikacja "zmowy tworkowskiej". Chłopi z licznych wsi (do ruchu przystąpiło około 170 miejscowości) w powiecie raciborskim odmawiają wykonywania pańszczyzny.
  • 14 września 1811 Zostaje ogłoszony edykt regulacyjny, umożliwiający chłopom przejęcie na własność użytkowanej przez nich ziemi za wysokim odszkodowaniem dla dziedzica.
  • 11 marca 1812 Ogłoszenie edyktu równouprawniającego Żydów.
  • 22 lutego 1813 Wojska rosyjskie posuwające się w ślad za pobitą w kampanii moskiewskiej Wielką Armią Napoleona wkraczają na Śląsk.
  • 17 marca 1813 Opublikowanie we Wrocławiu odezwy Fryderyka Wilhelma III "Do mojego ludu", w której król wezwał wszystkich swych poddanych do udziału w wyzwoleńczej wojnie z Francuzami. Ustanowienie orderu Żelaznego Krzyża.
  • 27 marca 1813 Wojnę podjazdową z Francuzami rozpoczyna Korpus Ochotniczy majora Adolfa Lützowa.
  • 1 czerwca 1813 Francuzi ponownie wkraczają do Wrocławia.
  • 4 czerwca 1813 Rozejm w Pieleszkowie. Wojska Napoleona opuszczają Wrocław.
  • 27 czerwca 1813 Umowa w Dzierżoniowie - Austria i Szwecja decydują się przystąpić do wojny z Francją.
  • 12 lipca 1813 Na konferencji w Żmigrodzie sprzymierzeni wypracowują wspólny plan działań wojennych. Dowódcą wojsk alianckich na Śląsku (Armii Śląskiej) zostaje pruski feldmarszałek Gebhard von Blücher.
  • 17 sierpnia 1813 Po wygaśnięciu rozejmu wojska Blüchera przystępują do ofensywy, lecz zostają powstrzymane na Bobrze.
  • 26 sierpnia 1813 W bitwie nad Kaczawą dowodzona przez Blüchera armia rosyjsko-pruska pokonuje Francuzów.
  • 17 kwietnia 1814 Kapitulacja twierdzy Głogów - ostatniego punktu na Śląsku kontrolowanego przez Francuzów.
  • 1813 Franciszek Pabel, sołtys Karłowa, zostaje pierwszym w Europie oficjalnie mianowanym przewodnikiem górskim.
  • 1815 Po kongresie wiedeńskim Prusy uzyskują od Saksonii Górne Łużyce. Powiaty zgorzelecki, lubański i rozborski zostają włączone w skład Śląska. Likwidacja enklawy świebodzińskiej, dotąd należącej do Śląska (zostaje wchłonięta przez Brandenburgię).
  • Będzie nowe święto państwowe?

    Wideo

    Komentarze

    Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

    Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

    Podaj powód zgłoszenia

    Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
    Dodaj ogłoszenie