Śląska autonomia

tsl@trybuna-slaska.com.pl
W dwudziestoleciu międzywojennym województwo śląskie jako jedyne cieszyło się autonomią. Nadano ją Regionowi ustawą z 15 lipca 1920 roku. Śląsk miał własny Sejm, w skład, którego początkowo wchodziło 48 posłów, który na ...

W dwudziestoleciu międzywojennym województwo śląskie jako jedyne cieszyło się autonomią. Nadano ją Regionowi ustawą z 15 lipca 1920 roku. Śląsk miał własny Sejm, w skład, którego początkowo wchodziło 48 posłów, który na mocy Statutu Organicznego posiadał pełne prawa ustawodawcze w sprawach używania języka polskiego i niemieckiego w urzędach na terenie województwa śląskiego, w ustawodawstwie dotyczącym ustroju śląskich władz administracyjnych, samorządu oraz podziału administracyjnego Śląska. Miał prawo regulować przepisy sanitarne, organizację sił policyjnych i żandarmerii, szkolnictwo i niemal wszystkie inne przejawy życia na Śląsku.

Sejm Śląski często regulował sprawy nie wchodzące w zakres jego kompetencji, a nie uregulowane przepisami przez państwo przy pomocy ustawodawstwa konkurencyjnego. Poza jego kompetencjami pozostawały właściwie jedynie kwestie związane z polityką zagraniczną, obronnością i cłami.

Śląski Skarb
Ważną instytucją autonomicznego województwa był Skarb Śląski, który na mocy artykułu 5 Statutu Organicznego gromadził dochody z podatków i opłat pobieranych na Śląsku, ale przede wszystkim prowadził administracje podatkową. Część dochodu uzyskiwanego w województwie, nazywana tangentą, była przekazywana do Skarbu Państwa. Była ona uzależniona od liczby mieszkańców województwa oraz jego siły podatkowej. W praktyce Śląska Rada Wojewódzka przedstawiała propozycję kwoty tangenty Radzie Ministrów, a ta ostatecznie określała należną Skarbowi Państwa część.

Obrona przed... Warszawą
Wojewoda śląski był nie tylko przedstawicielem władz centralnych w województwie i szefem administracji rządowej, ale również szefem administracji samorządowej. Posiadał prawo inicjatywy ustawodawczej w Sejmie Śląskim, zależało od niego w znacznym stopniu mianowanie wyższych urzędników w województwie. Był też przewodniczącym Śląskiej Rady Wojewódzkiej.

Sama Rada Wojewódzka miała za zadanie współdziałać przy opracowaniu projektu ramowego ustawy skarbowej, posiadała prawo inicjatywy ustawodawczej oraz mogła żądać zwoływania Sejmu Śląskiego.

Autonomii Śląska można było skutecznie bronić. W Statucie Organicznym znajdowały się gwarancje dla organów autonomicznych i samorządowych, które zapewniały im możliwość działania oraz obronę przed ewentualnymi nadużyciami władzy organów rządowych m.in. konieczność zgody Sejmu Śląskiego na przeprowadzenie takich zmian statutu, które ograniczałyby prawa ustawodawstwa i samorządu śląskiego.

Kryzys wieku średniego. Skąd się bierze i czy dotyka wszystkich?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie